تعديل و پوست بدن را سست و شيذه « 1 » مىكند اولا و اگر به افراط است ، خشك مىگرداند و صفرا برمىانگيزد و متعفن مىگرداند و خون بينى و درد سر و تب‌هاى گرم پيدا مىكند و مضرت او به مزاج‌هاى سرد غير طبيعى اندك است و غير طبيعى از جهت آن گفتيم تا معلوم شود كه اگر شخصى به حسب مزاج اصلى يعنى آنچه نطفه او بر آن باشد سرد باشد به نسبت با معتدل المزاج او را هواى گرم هم مضر باشد و از اينجا لطيفه معلوم مىشود كه اگر شخصى مزاج اصلى او گرم باشد ، به هواى گرم جهت مناسبت ، منفعت يابد ، ما دام كه گرمى هوا به حدّى كه از مزاج او نيز متجاوز باشد نرسد . و اين حكم بر طبع در ابتدا مشكل مىنمايد اما بعد از تامل تصديق اساس است . پس معلوم شد كه مضرت او به مزاج‌هاى سرد طبيعى بسيار است ، به عكس آنچه گذشت و احتراز از گرما به سايه‌ها و سرداب‌ها و مانند اين بايد كرد . اين است تأثير هوا مجملا ، اما مفصلا : [ هواى گرم ] مضرت هواى گرم آن است كه بدن‌هاى گرم و خشك ، تب و درد سر پيدا كند و بسيار باشد كه به دق انجامد و خون از بينى آرد ، به سبب تنكى خون ؛ و در بدن‌هاى سرد و تر ، اندك درد سرى نرم ، به سبب بخار پيدا كند و تنگى نفس و سستى مفاصل و دشوارى حركت پديد آرد . اما اصل مزاج ايشان مايل به اعتدال گرداند . دفع مضرت آن به بوييدن صندل و كافور و گلاب بايد كرد و دست و رو به گلاب يا آب سرد بايد شست و غذاهاى سبك لطيف مثل مزورهء غوره يا آلوچه يا جو يا ماش تناول بايد كرد و سينه و دل به صندل و گلاب و آب تورك طلايه بايد كرد و

--> ( 1 ) . يعنى « به هيئت عمامه بستن چيزى » و در اينجا منظور مچاله شدن پوست ( پير شدن پوست در اثر رطوبت ) همچو عمامه است .